
Bhagavad Gita (Hindi)
यह पॉडकास्ट भगवद गीता के हिंदी अनुवाद और व्याख्या पर आधारित है। इसमें गीता के श्लोकों का अर्थ और उनका जीवन में महत्व समझाया जाता है। प्रस्तुतकर्ता द्विजमणि गौरा दास इस प्राचीन ग्रंथ के ज्ञान को सरल भाषा में साझा करते हैं।
Episodes
Bhagavad Gita 5.2
Class on Bhagavad Gita Chapter 5 Shloka 2
Bhagavad Gita 5.3
Bhagavad Gita Chapter 5 Text 3
Bhagavad Gita 5.4-5
Check out my latest episode!
Bhagavad Gita 5.6
Bhagavad Gita 5.6 in Hindiअध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5 . 6संन्यासस्तु महाबाहो दु:खमाप्तुमयोगतः |योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति || ६ ||संन्यासः – संन्यास आश्रम; तु – लेकिन; महाबाहो – हे बलिष्ठ भुजाओं वाले; दुःखम् – दुख; आप्तुम् – से प्रभावित; अयोगतः – भक्ति के बिना; योग-युक्तः – भक्ति में लगा हुआ; मुनिः – चिन्तक; ब्रह्म – परमेश्र्वर को; न चिरेण – शीघ्र ही; अधिगच्छति – प्
Bhagavad Gita 5.7
Bhagavad Gita Chapter 5 Verse 7अध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5 . 7योगयुक्तो विश्रुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः |सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते || ७ ||योग-युक्तः – भक्ति में लगे हुए; विशुद्ध-आत्मा – शुद्ध आत्मा; विजित-आत्मा – आत्म-संयमी; जित-इन्द्रियः – इन्द्रियों को जितने वाला; सर्व-भूत – समस्त जीवों के प्रति; आत्म-भूत-आत्मा – दयालु; कुर्वन् अपि – कर्म में लगे रहकर भ
Bhagavad Gita 5.8-9
Bhagavad Gita Chapter 5 Verse 8-9अध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5 . 8-9नैव किञ्चित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् |पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्र्नन्गच्छन्स्वपन्श्र्वसन् || ८ ||प्रलपन्विसृजन्गृह्रन्नुन्मिषन्निमिषन्नपि |इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् || ९ ||न – नहीं; एव – निश्चय ही; किञ्चित् – कुछ भी; करोमि – करता हूँ; इति – इस प्रकार; युक्तः – दैवी चेतना में लगा हु
Bhagavad Gita 5.11
Bhagavad Gita Chapter 5 Verse 11अध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5 . 11कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि |योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वात्मश्रुद्धये || ११ ||कायेन – शरीर से; मनसा – मन से; बद्धया – बुद्धि से; केवलैः – शुद्ध; इन्द्रियैः – इन्द्रियों से; अपि – भी; योगिनः – कृष्णभावनाभावित व्यक्ति; कर्म – कर्म; कुर्वन्ति – करते हैं; सङ्गं – आसक्ति; त्यक्त्वा – त्याग कर; आत्म-
Bhagavad Gita 5.12
Bhagavad Gita Chapter 5 Verse 12अध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5 . 12युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् |अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते || १२ ||युक्तः – भक्ति में लगा हुआ; कर्म-फलम् – समस्त कर्मों के फल; त्यक्त्वा – त्यागकर; शान्तिम् – पूर्ण शान्ति को; आप्नोति – प्राप्त करता है; नैष्ठिकीम् – अचल; अयुक्तः – कृष्णभावना से रहित; काम-कारेण – कर्मफल को भोगने के कारण
Bhagavad Gita 5.20
Bhagavad Gita Chapter 5 Verse 20अध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5 . 20न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् |स्थिरबुद्धिरसम्मूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः || २० ||न – कभी नहीं; प्रह्रष्ये – हर्षित होता है; प्रियम् – प्रिय को; प्राप्य – प्राप्त करके; न – नहीं; उद्विजेत् – विचलित होता है; प्राप्य – प्राप्त करके; च – भी; अप्रियम् – अप्रिय को; स्थिर-बुद्धिः – आत्मबुद्ध
Bhagavad Gita 5.21
Bhagavad Gita Chapter 5 Verse 21अध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5 . 21बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् |स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षयमश्र्नुते || २१ ||बाह्य-स्पर्शेषु – बाह्य इन्द्रिय सुख में; असक्त-आत्मा – अनासक्त पुरुष; विन्दति – भोग करता है; आत्मनि – आत्मा में; यत् – जो; सुखम् – सुख; सः – वह; ब्रह्म-योग – ब्रह्म में एकाग्रता द्वारा; युक्त-आत्मा – आत्म युक्त या सम
Bhagavad Gita 5.22
Bhagavad Gita Chapter 5 Verse 22अध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5 . 22ये हि संस्पर्शजा भोगा दु:खयोनय एव ते |आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः || २२ ||ये – जो; हि – निश्चय हि; संस्पर्श-जा – भौतिक इन्द्रियों के स्पर्श से उत्पन्न; भोगाः – भोग; दुःख – दुःख; योनयः – स्त्रोत, कारण; एव – निश्चय हि; ते – वे; आदि – प्रारम्भ; अन्तवन्त – अन्तकाले; कौन्तेय – हे कुन्तीपुत्र; न – कभी नहीं; ते
Bhagavad Gita 5.23
Bhagavad Gita Chapter 5 Verse 23अध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5 . 23 शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् |कामक्रोधद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः || २३ ||शक्नोति – समर्थ है; इह एव – इसी शरीर में; यः – जो; सोढुम् – सहन करने के लिए; प्राक् – पूर्व; शरीर – शरीर; विमोक्षनात् – त्याग करने से; काम – इच्छा; क्रोध – तथा क्रोध से; उद्भवम् – उत्पन्न; वेगम् – वेग को; सः – वह; युक्तः – स
Bhagavad Gita 5.24
Bhagavad Gita Chapter 5 Verse 24अध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5 . 24 योSन्तःसुखोSन्तरारामस्तथान्तज्योर्तिरेव यः |स योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोSधिगच्छति || २४ ||यः – जो; अन्तः-सुखः – अन्तर में सुखी; अन्तः-आरामः – अन्तर में रमण करने वाला अन्तर्मुखी; तथा – और; अन्तः-ज्योतिः – भीतर-भीतर लक्ष्य करते हुए; एव – निश्चय हि; यः – जो कोई; सः – वह; योगी – योगी; ब्रह्म-निर्वाणम् – परब्रह्म
Bhagavad Gita 5.25
Bhagavad Gita Chapter 5 Verse 25अध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5.25लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः |छिन्नद्वैधा यतात्मानः सर्वभूतहिते रताः || २५ ||लभन्ते – प्राप्त करते हैं; ब्रह्म-निर्वाणम् – मुक्ति; ऋषयः – अन्तर से क्रियाशील रहने वाले; क्षीण-कल्मषाः – समस्त पापों से रहित; छिन्न – निवृत्त होकर; द्वैधाः – द्वैत से; यत-आत्मानः – आत्म-साक्षात्कार में निरत; सर्वभूत – समस्त जीवो
Bhagavad Gita 5.26
Bhagavad Gita Chapter 5 Verse 26अध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5 . 26कामक्रोधविमुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् |अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम् || २६ ||काम – इच्छाओं; क्रोध – तथा क्रोध से; विमुक्तानाम् – मुक्त पुरुषों की; यतीनाम् – साधु पुरुषों की; यत-चेतसाम् – मन के ऊपर संयम रखने वालों की; अभितः – निकट भविष्य में आश्र्वस्त; ब्रह्म-निर्वाणम् – ब्रह्म में मुक्ति; वर्तते – होती
Bhagavad Gita 5 .27-28
Bhagavad Gita Chapter 5 Verse 27-28अध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5. 27-28स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्र्चक्षुश्र्चैवान्तरे भ्रुवो: |प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ || २७ ||यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः |विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः || २८ ||स्पर्शान् – इन्द्रियविषयों यथा ध्वनि को; कृत्वा – करके; बहिः – बाहरी; बाह्यान् – अनावश्यक; चक्षुः – आँखें; च – भी; एव
Bhagavad Gita 5.29
Bhagavad Gita Chapter 5 Verse 29अध्याय 5 : कर्मयोग - कृष्णभावनाभावित कर्मश्लोक 5 . 29भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्र्वरम् |सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति || २९ ||भोक्तारम् – भोगने वाला, भोक्ता; यज्ञ – यज्ञ; तपसाम् – तपस्या का; सर्वलोक – सम्पूर्ण लोकों तथा उनके देवताओं का; महा-ईश्र्वरम् – परमेश्र्वर; सुहृदम् – उपकारी; सर्व – समस्त; भूतानाम् – जीवों का; ज्ञात्वा – इस प्रकार जानकर; मा
Bhagavad Gita 6.1
Bhagavad Gita Chapter 6 Verse 1अध्याय 6 : ध्यानयोगश्लोक 6 . 1श्रीभगवानुवाचअनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः |स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः || १ ||श्रीभगवान् उवाच – भगवान् ने कहा; अनाश्रितः – शरण ग्रहण किये बिना; कर्म-फलम् – कर्मफल की; कार्यम् – कर्तव्य; कर्म- कर्म; करोति – करता है; यः – जो; सः – वह; संन्यासी – संन्यासी; च – भी; योगी – योगी; च – भी; न – नहीं; निः – रहित; अग्निः – अ
Bhagavad Gita 6.2
Bhagavad Gita Chapter 6 Verse 2अध्याय 6 : ध्यानयोगश्लोक 6 . 2यं सन्न्यासमिति प्राहुर्योगं तं विद्धि पाण्डव |न ह्यसन्न्यस्तसङ्कल्पो योगी भवति कश्र्चन || २ ||यम् –जिसको; संन्यासम् – संन्यास; इति – इस प्रकार; प्राहुः – कहते हैं; योगम् – परब्रह्म के साथ युक्त होना; तम् – उसे; विद्धि – जानो; पाण्डव – हे पाण्डुपुत्र; न – कभी नहीं; हि – निश्चय हि; असंन्यस्त – बिना त्यागे; सङ्कल्पः – आत्मतृप्ति की इच्छा;
Bhagavad Gita 6.3
Bhagavad Gita Chapter 6 Verse 3अध्याय 6 : ध्यानयोगश्लोक 6 . 3आरूरूक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते |योगारुढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते || ३ ||आरुरुक्षोः – जिसने अभी योग प्रारम्भ किया है; मुनेः – मुनि की; योगम् – अष्टांगयोग पद्धति; कर्म – कर्म; कारणम् – साधन; उच्यते – कहलाता है; योग – अष्टांगयोग; आरुढस्य – प्राप्त होने वाले का; तस्य – उसका; एव – निश्चय हि; शमः – सम्पूर्ण भौतिक कार्यकलापों का त्याग;
Bhagavad Gita 6.4
Bhagavad Gita Chapter 6 Verse 4अध्याय 6 : ध्यानयोगश्लोक 6 . 3आरूरूक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते |योगारुढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते || ३ ||आरुरुक्षोः – जिसने अभी योग प्रारम्भ किया है; मुनेः – मुनि की; योगम् – अष्टांगयोग पद्धति; कर्म – कर्म; कारणम् – साधन; उच्यते – कहलाता है; योग – अष्टांगयोग; आरुढस्य – प्राप्त होने वाले का; तस्य – उसका; एव – निश्चय हि; शमः – सम्पूर्ण भौतिक कार्यकलापों का त्याग;
Bhagavad Gita 6.37-39
Bhagavad Gita Chapter 6 Verse 37 to 39अध्याय 6 : ध्यानयोगश्लोक 6 . 37अर्जुन उवाचअयतिः श्रद्धयोपेतो योगच्चलितमानसः | अप्राप्य योगसंसिद्धिं कां कृष्ण गच्छति || ३७ ||अर्जुनः उवाच – अर्जुन ने कहा; अयतिः – असफल योगी; श्रद्धया – श्रद्धा से; उपेतः – लगा हुआ, संलग्न; योगात् – योग से; चलित – विचलित; मानसः – मन वाला; अप्राप्य – प्राप्त न करके; योग-संसिद्धिम् – योग की सर्वोच्च सिद्धि को; काम् – किस; गतिम्
Krishna Ka Aashvaasan
Assurance from Krishna











